Trong môi trường kinh doanh ngày càng đa dạng, việc xác định địa chỉ doanh nghiệp theo đúng các quy định hiện hành là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại hợp pháp của công ty. Nhiều khách hàng khi bắt đầu thành lập thường gặp vướng mắc: Có được đặt trụ sở tại chung cư không? Cần giấy tờ gì để chứng minh quyền sử dụng? Văn phòng ảo có rủi ro gì không?

Trong bài viết này, MGI Consulting sẽ tổng hợp và phân tích chi tiết toàn bộ các quy định pháp lý, giúp doanh nghiệp chọn đúng địa chỉ trụ sở chính và tránh các rủi ro bị khóa mã số thuế hay xử phạt hành chính ngay từ bước đầu thành lập.

Trụ sở chính là gì? Quy định về cấu trúc địa chỉ trụ sở chính

Khái niệm pháp lý

Căn cứ theo Điều 42 Luật Doanh nghiệp 2020, trụ sở chính của doanh nghiệp đặt trên lãnh thổ Việt Nam, là địa chỉ liên lạc của doanh nghiệp và được xác định theo địa giới đơn vị hành chính; có số điện thoại, số fax và thư điện tử (nếu có).

Cấu trúc địa chỉ hợp lệ (4 Cấp)

Địa chỉ kê khai trong hồ sơ đăng ký kinh doanh phải chính xác, chi tiết và bao gồm đầy đủ 4 cấp đơn vị hành chính:

1. Số nhà, ngách, hẻm, ngõ phố, đường (hoặc Thôn, Xóm, Ấp, Tổ dân phố, Khu phố).
2. Xã, Phường, Thị trấn.
3. Quận, Huyện, Thị xã, Thành phố thuộc tỉnh.
4. Tỉnh, Thành phố trực thuộc trung ương.

Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp phải cập nhật địa chỉ theo tên đơn vị hành chính mới nhất tại thời điểm đăng ký. Ví dụ: Với việc thành lập Thành phố Thủ Đức (TP.HCM), các địa chỉ cũ thuộc Quận 2, Quận 9, Quận Thủ Đức nay phải ghi là Thành phố Thủ Đức.

Địa chỉ trụ sở chính chuẩn: Số 43-45 Đường số 7, Khu phố 1, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Các loại hình bất động sản bị cấm và hạn chế đặt địa chỉ trụ sở chính

Đây là nội dung quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần lưu ý khi đặt địa chỉ trụ sở chính để tránh việc hồ sơ bị Sở Tài chính từ chối.

Chung cư và Nhà tập thể có mục đích để ở

Theo quy định tại Khoản 11 Điều 6 Luật Nhà ở năm 2014 và Công văn số 2544/BXD-QLN của Bộ Xây dựng: Pháp luật nghiêm cấm sử dụng căn hộ chung cư hoặc nhà tập thể có mục đích để ở làm trụ sở công ty hoặc địa điểm kinh doanh.

Hậu quả: Doanh nghiệp sẽ không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nếu cố tình lách luật để đăng ký, cơ quan thuế sẽ không cho phép phát hành hóa đơn và yêu cầu chuyển trụ sở, gây gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Điều kiện đối với Shophouse, Officetel và Chung cư hỗn hợp

Doanh nghiệp chỉ được phép đặt trụ sở tại các tòa nhà cao tầng nếu thuộc các trường hợp ngoại lệ sau và có giấy tờ chứng minh:

• Chung cư hỗn hợp (Mixed-use): Là tòa nhà được thiết kế vừa có khu căn hộ để ở, vừa có khu thương mại, văn phòng. Doanh nghiệp chỉ được đặt trụ sở tại phần diện tích được quy hoạch kinh doanh (thường là khối đế hoặc các tầng thương mại).
• Shophouse (Căn hộ thương mại): Loại hình kết hợp giữa căn hộ và cửa hàng. Doanh nghiệp được phép đặt trụ sở nếu khu vực đó có chức năng kinh doanh.
• Officetel (Căn hộ văn phòng): Loại hình kết hợp làm việc và lưu trú có thời hạn. Được phép đăng ký kinh doanh nếu dự án được phê duyệt chức năng văn phòng.

Hồ sơ chứng minh bắt buộc: Khi đăng ký trụ sở tại các địa điểm này, doanh nghiệp cần xuất trình:

1. Quyết định phê duyệt dự án của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (ghi rõ địa chỉ đó có chức năng thương mại/văn phòng).
2. Hoặc Giấy xác nhận của UBND xã/phường về việc địa chỉ đó không phải là căn hộ để ở.

Điều kiện pháp lý về quyền sử dụng địa chỉ

Việc chọn địa chỉ trụ sở chính của công ty không chỉ là ghi thông tin cho đủ, mà phải đảm bảo quyền sử dụng hợp pháp để doanh nghiệp hoạt động lâu dài.

Tính xác thực của địa chỉ

Địa chỉ phải có thật trên bản đồ địa chính. Nếu khu vực chưa có số nhà hoặc tên đường, phải xác định bằng các đơn vị hành chính cơ sở như Tổ dân phố, Thôn, Xóm, Ấp.

Ví dụ: Tổ dân phố 1, xã Vĩnh Lộc A, Huyện Bình Chánh, TP.HCM.

Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng

Doanh nghiệp không bắt buộc phải sở hữu nhà đất nơi đặt trụ sở. Có thể đi thuê hoặc mượn, nhưng cần chuẩn bị bộ hồ sơ lưu tại doanh nghiệp để xuất trình khi cơ quan thuế kiểm tra:

• Hợp đồng thuê nhà hoặc Hợp đồng mượn nhà.
• Bản sao giấy tờ pháp lý của tài sản: Sổ hồng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy phép xây dựng của chủ nhà.

Lưu ý: Theo quy định hiện hành, hợp đồng thuê nhà làm trụ sở công ty không bắt buộc phải công chứng, chỉ cần chữ ký của đại diện pháp luật công ty và chủ sở hữu nhà.

Văn phòng ảo (Virtual Office): Tính pháp lý và Rủi ro

Văn phòng ảo là dịch vụ cung cấp địa chỉ pháp lý để đăng ký kinh doanh và dịch vụ liên lạc mà không cần diện tích làm việc thực tế lớn. Đây là giải pháp tiết kiệm chi phí cho các startup.

• Tính pháp lý: Luật Doanh nghiệp hiện hành không có quy định cấm mô hình văn phòng ảo. Một địa chỉ có thể được sử dụng để đăng ký cho nhiều doanh nghiệp khác nhau.
• Rủi ro cần kiểm soát: Doanh nghiệp phải kiểm tra kỹ độ uy tín của đơn vị cho thuê.
  • Phải có nhân sự (lễ tân) trực để nhận thư từ, thông báo thuế, giấy mời của cơ quan nhà nước.
  • Phải có biển hiệu công ty treo thực tế tại địa chỉ.
• Hậu quả: Nếu cơ quan thuế gửi thư mời mà không có người nhận, hoặc xuống kiểm tra không thấy biển hiệu, doanh nghiệp sẽ bị đánh dấu là không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và bị khóa mã số thuế.

Quy định bắt buộc về Treo biển hiệu

Ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, việc treo biển hiệu là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc.

• Nội dung biển hiệu: Phải bao gồm Tên doanh nghiệp (đầy đủ theo giấy phép), Mã số thuế, Địa chỉ trụ sở.
• Vị trí treo: Treo ở nơi dễ nhìn thấy (cổng, cửa chính), gắn cố định, kích thước phù hợp và không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường.
• Ý nghĩa: Biển hiệu không chỉ để nhận diện thương hiệu mà còn là căn cứ để cơ quan thuế xác minh doanh nghiệp có hoạt động thực tế hay không.
• Mức phạt: Nếu cơ quan chức năng kiểm tra mà không thấy biển hiệu, doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng (theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP) và đối mặt rủi ro bị đóng mã số thuế vì nghi ngờ là công ty ma.

Phân biệt Trụ sở chính và Địa điểm kinh doanh

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai khái niệm này để bố trí hoạt động phù hợp (Căn cứ Khoản 3 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020):

• Trụ sở chính: Là địa chỉ pháp lý, nơi tiếp nhận các thông báo thuế, hành chính và diễn ra các hoạt động quản lý, điều hành.
• Địa điểm kinh doanh: Là nơi diễn ra hoạt động sản xuất, kinh doanh cụ thể (kho hàng, xưởng sản xuất, cửa hàng trưng bày).

Quy định về phạm vi thành lập:

• Doanh nghiệp có thể lập địa điểm kinh doanh tại địa chỉ khác với trụ sở chính.
• Địa điểm kinh doanh chỉ được lập trong phạm vi tỉnh/thành phố nơi đặt Trụ sở chính hoặc Chi nhánh. Nếu muốn kinh doanh ở tỉnh khác, doanh nghiệp phải thành lập Chi nhánh tại tỉnh đó trước.
• Một địa chỉ có thể vừa là trụ sở chính, vừa là địa điểm kinh doanh.

Yêu cầu địa chỉ đối với các ngành nghề đặc thù

Đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, địa chỉ trụ sở phải đáp ứng thêm các yêu cầu chuyên ngành nghiêm ngặt:

• Ngành sản xuất, gia công, chế biến: Phải đặt trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc khu vực được quy hoạch cho sản xuất. Tuyệt đối không được đặt nhà xưởng gây tiếng ồn hoặc ô nhiễm trong khu dân cư đông đúc.
• Ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống (F&B): Địa điểm kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện về an toàn vệ sinh thực phẩm, khu vực chế biến, bảo quản và hệ thống xử lý rác thải, nước thải.
• Trung tâm đào tạo, ngoại ngữ: Địa điểm phải đảm bảo diện tích phòng học (số mét vuông/học viên), ánh sáng, an toàn phòng cháy chữa cháy và chỗ gửi xe theo quy định của ngành giáo dục.

Chế tài xử phạt vi phạm về địa chỉ trụ sở

Doanh nghiệp cần lưu ý các mức phạt hành chính liên quan đến địa chỉ trụ sở theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP:

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Đối với hành vi kê khai địa chỉ trụ sở không có thật hoặc địa chỉ không thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng: Đối với hành vi không treo biển hiệu doanh nghiệp tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh.
3. Hệ quả khác: Bị khóa mã số thuế, cưỡng chế hóa đơn nếu cơ quan thuế xác định doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu 1: Nhà riêng có được dùng làm trụ sở công ty không?

→ Được. Miễn là nhà mặt đất (nhà riêng lẻ) và có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.

Câu 2: Địa chỉ công ty có được trùng với địa chỉ nhà riêng của Giám đốc không?

→ Được. Luật Doanh nghiệp không cấm việc này, miễn là ngôi nhà đó đáp ứng điều kiện pháp lý (không phải chung cư để ở).

Câu 3: Một địa chỉ có thể đăng ký cho nhiều công ty không?

→ Được. Pháp luật không giới hạn số lượng công ty đăng ký tại cùng một địa chỉ, miễn là không gian phù hợp và có sự đồng ý của chủ sở hữu. Đây là cơ sở pháp lý cho mô hình tòa nhà văn phòng và văn phòng chia sẻ (coworking space).

Câu 4: Thay đổi địa chỉ công ty sau khi thành lập có phức tạp không?

→ Tùy thuộc vào phạm vi thay đổi:

• Cùng quận/huyện: Thủ tục đơn giản, chỉ cần nộp hồ sơ thông báo thay đổi tại Phòng Đăng ký kinh doanh.
• Khác quận/huyện hoặc khác tỉnh: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục chốt nghĩa vụ thuế (quyết toán thuế sơ bộ) tại Chi cục Thuế nơi đi trước khi thực hiện thủ tục thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh nơi đến. Quá trình này thường tốn thời gian, do đó doanh nghiệp nên chọn địa chỉ ổn định ngay từ đầu.

Câu 5: Khi thay đổi địa chỉ trụ sở, doanh nghiệp có phải sửa đổi hóa đơn, hợp đồng không?

→ Có. Khi thay đổi địa chỉ, doanh nghiệp phải:

• Cập nhật lại thông tin địa chỉ trên phần mềm hóa đơn điện tử.
• Lập phụ lục hợp đồng điều chỉnh thông tin với đối tác.
• Thông báo thay đổi thông tin cho ngân hàng, bảo hiểm xã hội và các cơ quan liên quan để đồng bộ dữ liệu.

Câu 6: Văn phòng ảo có bị cơ quan thuế kiểm tra thực tế không?

→ Có. Cơ quan thuế vẫn thực hiện kiểm tra xác minh tình trạng hoạt động tại địa chỉ đăng ký (đặc biệt là trước khi chấp thuận cho doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử). Nếu sử dụng văn phòng ảo, doanh nghiệp phải đảm bảo đơn vị cung cấp dịch vụ có nhân sự trực để tiếp đoàn kiểm tra và đã treo biển hiệu công ty đầy đủ. Nếu cán bộ thuế xuống kiểm tra mà không thấy biển hiệu hoặc không liên lạc được, công ty sẽ bị khóa mã số thuế ngay lập tức.

Câu 7: Có được đặt trụ sở chính công ty tại Kios (Ki-ốt) hoặc sạp chợ không?

→ Rất hạn chế. Ki-ốt hoặc sạp chợ thường chỉ phù hợp để đăng ký Hộ kinh doanh cá thể hoặc lập Địa điểm kinh doanh trực thuộc. Các địa điểm này thường không đáp ứng đủ điều kiện về trụ sở chính của doanh nghiệp (là nơi liên lạc, văn phòng làm việc ổn định) và thường có tính chất sở hữu/thuê ngắn hạn. Do đó, Sở Tài chính thường rất khó chấp thuận hồ sơ đặt trụ sở chính công ty tại sạp chợ hay Ki-ốt.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về địa chỉ trụ sở chính sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro pháp lý và tạo dựng uy tín trong mắt đối tác và khách hàng. Hy vọng những thông tin MGI Consulting cung cấp sẽ là hành trang hữu ích cho quá trình khởi nghiệp của bạn.

Tuy nhiên, nếu bạn vẫn cảm thấy bối rối trước các thủ tục hành chính phức tạp hoặc chưa chắc chắn 100% về tính pháp lý của địa chỉ dự kiến, đừng để những lo lắng này làm chậm trễ kế hoạch kinh doanh. Hãy để MGI Consulting đồng hành cùng bạn xử lý trọn gói mọi hồ sơ ngay hôm nay.

LIÊN HỆ NGAY VỚI CHUYÊN GIA ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Chi tiết dịch vụ tư vấn hỗ trợ thành lập công ty của MGI: Dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp 2026